
ناشناخته بودن نویسندگان ایرانی در دنیا یکی از عواملی است که استقبال کشورهای خارجی از رمانهای ایرانی را تحت تاثیر قرار میدهد.
افشین شحنهتبار، مدیرمسئول انتشارات شمع و مه در گفتوگو با خبرنگار رویداد فرهنگی درباره میزان استقبال کشورهای خارجی از رمانهای ایرانی در نمایشگاه کتاب فرانکفورت اظهار داشت: هنوز در ابتدای راه هستیم و کسی نمیتواند نظری در اینباره دهد.
وی ادامه داد: به دلیل داشتن زبانی مهجور و مترجمانی با فقدان توانایی لازم برای کار (تعداد مترجمان توانا انگشتشمار بودند)، متاسفانه نویسندگان ما هنوز شناخته شده نیستند؛ از طرف دیگر ما ناشران برای حضوری موثر در بازارهای جهانی مثل نمایشگاه کتاب فرانکفورت کمکاری کردیم.
شحنهتبار عنوان کرد: کتابهایی که تاکنون درباره ادبیات ما (مثل مثل آثار صادق هدایت، سیمین دانشور و معرفی مولانا ) ترجمه و چاپ شده به صورت پراکنده بوده و توسط افراد غیرایرانی علاقهمند انجام گرفته است درحالیکه اگر کشوری قصد معرفی ادبیات خود را به جهان دارد باید ناشرانش دست به کار شوند؛ متاسفانه ما در این زمینهها کمکاری کردهایم.
وی با بیان اینکه هیچوقت نباید توقع داشت مثلا ناشری آلمانی، ادبیات آمریکا را ترجمه کند، اظهار داشت: تمام نویسندگان، ناشران، مترجمان هرکشور باید برای جاانداختن ادبیات کشورشان تلاش کنند، زمانی که ادبیات کشوری در دنیا جا افتد و گوش مردم به شنیدن اخباری از آن عادت کند، خودبه خود به ادبیات آن کشور جذب میشوند.
به گفته وی، هنوز در ابتدای راه هستیم و هر نظری هم که دراینباره داده میشود آمارهای حدودی هستند که نمیتوان آنها را زیاد جدی گرفت.
ناشران ایرانی در نمایشگاههای خارجی بیشتر نقش ویزیتور دارند
مدیر مسئول انتشارات شمع و مه در پاسخ به این سوال که حضور در نمایشگاههای خارجی و بحث و تبادل نظر با فعالان حوزه نشر چقدر در رونق و فروش آثار اثرگذار است، گفت: مطمئنا اگر ناشری برای این موضوع برنامهریزی کند، تاثیر خوبی خواهد داشت اما واقعیت این است که ناشران ما در زمینه بینالملل بیتجربه هستند و این سفر و حضورشان بیشتر نمایشی است یعنی آنها تنها به عنوان یک بازدیدکننده در این نمایشگاهها حاضر میشوند.
وی با بیان اینکه ناشران ایرانی برای اینگونه نمایشگاهها در طول سال برنامهریزی نمیکنند، ادامه داد: برای هر حرکتی در نمایشگاه کتاب فرانکفورت از قرارملاقاتها گرفته تا نشستها، حداقل سه تا چهار ماه قبل باید کارها آماده شوند، به عنوان مثال برخی ناشران بزرگ شرکتهایی را تنها مخصوص برنامهریزی و تعیین قرارملاقات برای نمایشگاه کتاب فرانکفورت دارند.
شحنهتبار نمایشگاه کتاب فرانکفورت را بسیار دقیق دانست و اظهار داشت: برای این نمایشگاه هیچگونه تصمیم لحظهای را نمیتوان گرفت و افرادی که قصد حضور در آن را دارند باید حداقل از پنج ماه قبل برنامههای خود را مشخص کنند درواقع به همین دلیل است که اصولا ناشران ایرانی بیشتر نقش یک ویزیتور را دارند.
وی بیان کرد: شرایط حضور و فعالیت ناشران ایرانی در نمایشگاههای خارجی مثل فرانکفورت در مقایسه با 10 سال گذشته بسیار بهتر شده و حداقل ثابت شده که ما میتوانیم در آنها حضور داشته باشیم و این موضوع که نویسنده ایرانی در بیرون از کشور حرفی برای گفتن ندارد، پاک شده است.
مدیر انتشارات شمع و مه این مسائل را از ضعف پل ارتباطی یا همان ترجمه بیان کرد و گفت: با کار روی بحث ترجمه میتوانیم حرکت بهتری داشته باشیم. متاسفانه زبان ما بسیار محدود است و جز افغانستان و تاجیکستان در جای دیگری قابلیت استفاده ندارد لذا این موضوع مانع بزرگی شده است.
وی یادآور شد: مترجمان خوبی را برای ترجمه آثار از زبان فارسی به زبانهای کشورهای دیگر پرورش ندادیم و همانطور که نبود قانون کپیرایت به ما صدمه میزند این ضعف هم به ما آسیب میرساند.